veel slimmer dan jou

"Heleen ik ben veel slimmer dan jou!" Ze kijkt mij zelfbewust over haar brillenglazen aan.
Een stevige jonge vrouw van 24 jaar met haar hand al op de deur om te gaan. "Je hoeft niet bang te zijn," vertelde zij mij eerder deze ochtend.
Vroeger was ik bang. Op de basisschool werd ik gepest door een paar kinderen omdat ik anders ben en Down syndroom heb. 'Mongool.' Veel kinderen niet hoor, relativeerde zij die periode snel. Ik ben anders maar heb ook veel kwaliteiten.
'Op het vervolgonderwijs was ik vaker bang. Nu niet meer. Het gevoelige lied van Maarten Peters: Niet bang zijn, helpt mij daarbij. Op het Toverbal theater leer ik dat er veel mensen vrienden zijn. samen zijn.'
Zij ging met de winterjas aan nog eens even zitten en zette de tas op tafel. Ik wreef ondertussen de vlekken van het glas van haar rose bril.
Een heel relaas over menselijk gedrag volgde.
Wat een power.
Wat zou de wereld er anders uitzien met dit gedachtegoed in ieders hoofd.
'Heleen ik ben veel slimmer dan jou, 'zegt ze triomfantelijk
en gaat dan aan haar vrije weekend beginnen.

Afvoer

Op zijn knieen zat hij in het zand en graaide erin met volle handen. Verrukt keek hij hoe het zand omlaag regende.'Dit is heel ander zand dan in Afferden', constateerde hij. Ik keek naar de jongvolwassene en zag hem genieten onder zijn capuchon.Het was nog vroeg in de ochtend en het miezerde al de hele tijd. School had hij vreselijk gevonden maar de zandbak was altijd wel zijn ding geweest. De basischool kon met hem niet verder. Het speciaalonderwijs had ervoor gezorgd dat hij diploma's behaalde en daarmee kon hij starten bij het beroepsonderwijs. Werken en een dag leren.Dat was te doen. Na wat omzwervingen met een vrachtwagen was hij uiteindelijk bij de rioolwerkzaamheden terecht gekomen. Daar wil hij nooit meer weg. Een vaste baan en heerlijk werk. De losse tegels lagen op een stapel op de stoep en hij plaatste ze een voor een met veel aandacht weer terug. De afvoer in mijn keuken voerde het water weer verder. Ik dacht aan al die kinderen waar ik mij veel zorgen over had gemaakt en vergeten was om goed naar te kijken. Verder dan de citoscores.

Dromenland

"Heleen wat stem jij eigenlijk?" Ze haalt haar hoofd van mijn schouder en kijkt met betraande ogen mij aan.
"Ik stem SP,' zegt ze. (mogen mensen met een verstandelijke beperking stemmen, denk ik)
"Wat zou jouw papa stemmen?"
Voorzichtig kijk ik vanuit mijn hoekje naar hem.
Hij heeft zijn ogen gesloten.
Hij reageert niet.
Met de armen om elkaar heen kijken we zwijgend zijn kant op.
"Mijn papa zou SP stemmen," zegt ze trots en triomfantelijk.
"Nou dan zeggen wij het samen tegen hem." "Hee, wij stemmen SP hoor."
We giebelen om daarna snel weer ernstig te worden.
Papa is in Dromenland. Hij is gisteravond vertrokken.
Naar zijn vader, vrienden en bekenden die hem al zijn voorgegaan.
Vanuit Dromenland zal hij haar zien.
Zien dansen
voor hem.
Horen zingen
voor hem.

Hond Toby

"Toby is een beetje ziek," zeg ik tijdens het breien tegen A. Een jong volwassene met Down. Samen breien we aan een dekentje. Een wit zacht doekje gaat het worden voor de baby. Ze wordt tante.
"O is Toby een beetje ziek,' herhaalt ze mij.
"Ja hij heeft gespuugd. "
"Heb jij een advies voor mij?"
'Heleen je moet een warm dekentje onder hem leggen en een emmer erbij. En dan een warm soepje maken, een kippensoepje of zo, en een beetje koud water erbij doen zodat het niet te heet is." Ze laat haar breilap even zakken en kijkt mij heel serieus aan.
"alleen bouillon zonder groente in de hondenbak,' is haar advies.
"Heb je ook hondenbrokjes of zo? Dan geef je maar een beetje weinig.En heb jij een keukenrol? Dan kun je het meteen schoonmaken als Toby weer spuugt.
A breit enkele steken op haar dikke houten naalden. "Weet jij wat goed is voor de hond?" De naalden liggen stil in haar handen. "Een warme kruik onder de kussensloop.'
Dank voor dit prachtige advies. We breien en breien tot ze moet plassen.
Ze kan de hond in zijn mand niet zomaar voorbij lopen.
Hij krijgt een heleboel aaien over zijn kopje
en veel lieve woordjes van haar.

Hoe zit het nu?

'Het gaat er om dat je weet wat voor jou de handigste manier is om iets te leren.' Het twaalf jarige meisje naast mij, kijkt me met grote ogen aan.
'Dat is niet voor iedereen hetzelfde,' ga ik door. 'Ook doet de een er iets langer over dan de ander, maakt allemaal niets uit.'
Het blijft even stil aan tafel.
'Heleen hebben er meer kinderen iets dan niets?'
'Hoe bedoel je? '
"Je kunt NLD, dyslexie en zo hebben.
Zijn er meer kinderen die zo iets hebben dan die helemaal niets hebben........?"

Iets te willen

Met de baby-peuter op mijn arm en de andere kleindochter naast me, spreek ik de oudere dame op de binnenplaats aan. "We mochten even doorlopen van uw man die bij de weide de paarden aan het voeren is.'
"Maar natuurlijk,' zegt ze gastvrij. Tegen de oudste vertelt ze over het kasteel waar ze in wonen.' En wil jij wel een ridder zien?" vraagt ze gericht aan de oudste, een kleuter. Wij worden het kasteel ingeloodst om ergens in een hoek naar het harnas te kijken dat daar staat opgesteld.Ik maak van de gelegenheid gebruik om eens goed rond te kijken in haar prachtige stijlvolle woning met dito meubilair.Oud maar smaakvol en gezellig.
Even later zeul ik nog steeds met de stevige baby op de arm het kasteel uit, over de oprijlaan richting huis. " Ik dacht dat ik een echte ridder zou zien,' zegt de kleuter teleurgesteld. Een kort geschiedenislesje volgt.
'Oh.'
"Deze mevrouw heeft niets meer te willen.'
"Hoe bedoel je, niets meer te willen?"
'Ze woont al in een kasteel en heeft een hele, hele grote tuin en... ook nog vier paarden!"
"En jij? Heb jij dan wensen?"
" Eén paard.'

Toekomst

"Heleen als ik van school ga dan wil ik wel werken maar dan alleen vier dagen in de week. Ik wil ook tijd hebben voor mijzelf."
'Dat heb jij goed bedacht,' zeg ik vol bewondering. Nog geen twintig en ze pakt het al handiger aan dan ik ooit gedaan heb. 'Ik heb nog zoveel dat ik ook wil doen en dat kan ik anders niet, dan heb ik geen energie meer,' gaat ze verder. En je vriendje dan?
"Ja, mijn vriendje.... maar ik heb een eigen toekomst en daar moet ik ook aan denken Heleen en hij moet nog een jaar naar school!
Daarna kunnen we samenwonen, dat wil hij ook!" zegt ze lachend.
'Jullie hebben een verstandelijke beperking dus je moet wel met leiding in een groep wonen." "Nou en?"
"Maar kan dat dan 4 dagen werken?" probeer ik nog. 'Ja hoor dat heb ik al gevraagd!"
Ik heb niets meer toe te voegen.